AB'den Sırp hükümetinin bir an önce kurulması yönünde çağrı

13/05/2008

AB yetkilileri Pazartesi günü Sırbistan'ı AB üyeliğine giden yolda ülkenin hızlanmasını sağlayacak bir hükümet kurma konusunda elini çabuk tutmaya çağırdılar.

(FT, Independent, Telegraph, Blic, B92 - 13/05/08; AP, Reuters, AFP, DPA, BBC, Balkan Insight, Beta, B92 - 12/05/08)

Demokrat Parti destekçileri 11 Mayıs Pazar günkü seçimlerde kazanılan zaferi kutluyorlar. [Getty Images]

Balkan ülkeleri, ABD ve AB 12 Mayıs Pazartesi günü, Sırbistan'da yapılan ve Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in lideri olduğu Demokrat Parti (DS) etrafındaki koalisyonun oyların çoğunluğunu elde ettiği parlamento seçimlerinin sonucunu memnuniyetle karşıladılar.

Hırvatistan Cumhurbaşkanı Stipe Mesiç, "Avrupalı bir Sırbistan için" koalisyonunun milliyetçi güçlere karşı kazandığı zaferin tüm bölgenin geleceği açısından hayırlı olduğunu vurguladı.

Mesiç, "Seçimlerin sonucu, hatırı sayılır sayıda insanın geçmişe odaklı olmadığı bir komşu ülkeye sahip olacağımızı da göstermektedir." dedi.

Makedonya, Karadağ ve Kosova'nın da aralarında yer aldığı diğer Balkan ülkelerindeki yetkililer de Mesiç'in sözlerini tekrarlayarak, Sırbistan'da Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in rejiminin Ekim 2000'de demokratik güçler tarafından devrilmesinden bu yana yapılan en önemli seçimlerde elde edilen sonucu kutladılar.

Tadiç'in Avrupa yanlısı koalisyonunun Pazar günkü seçimlerde kazandığı zafer sürpriz oldu, zira seçim öncesi yapılan anketlerde koalisyonun aşırı milliyetçi Sırbistan Radikal Partisi'nin (SRS) gerisinde olduğu gösterilmişti.

Devlet seçim komisyonu Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Avrupalı bir Sırbistan İçin'in oyların %38,4'ünü topladığı ve ülke parlamentosundaki 250 sandalyenin 102'sini alacağını belirtti. Onu, %29,36 oy ve 77 sandalyeyle SRS izliyor.

Tadiç cephesinin gücüne memnun olan Batılı hükümetler ve üst düzey AB yetkilileri, Sırp seçmenlere Avrupa üyeliğini destekledikleri için övgüde bulundular.

ABD'nin Belgrad büyükelçiliği Pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Sırp seçmenler, kalplerinin Avrupa'da olduğunu açıkça göstemişlerdir." dedi.

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn de Tadiç cephesinin başarısını kutlamada 27 ulustan oluşan bloğun üst düzey diplomatlarına katılarak, Brüksel'in Sırbistan'ın üyelik sürecinde daha hızlı ilerlemesine destek olmaya hazır olduğunun sinyalini verdi.

"Avrupa Komisyonu Avrupalı değerleri paylaşan reformcu güçlerin başarısını memnuniyetle karşılamaktadır." diyen Rehn şöyle devam etti: "AB, üyelik aday statüsü vermek de dahil olmak üzere ülkenin AB rotasını hızlandırmaya hazırdır." O ve diğer AB yetkilileri yeni kabinenin bir an önce toplanması yönünde çağrıda bulundular.

AB'nin dış politika sorumlusu Javier Solana Pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Reformları uygulama ve Avrupa yolundaki ilerlemenin sürdürülmesi için gereken şartları karşılamada sebat edecek yeni bir hükümetin yakında kurulmasını umut ediyorum." dedi. Ancak ne Tadiç'in koalisyonu ne de SRS 126 sandalyelik meclis çoğunluğunu sağlayamadı ve her ikisi de koalisyon ortakları arıyor.

Seçimlerin dördüncüsü -%7,6 oy toplayan ve parlamentoda 20 sandalyeye sahip olan, eskiden Miloseviç liderliğindeki Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS)- sonucu belirleyecek parti olarak görülüyor.

%11,59 seçmen desteğiyle parlamentoda 30 sandalye alan giden Başbakan Vojislav Kostunica'nın Sırbistan Demokrat Parti'siyle Yeni Sırbistan arasındaki koalisyon, SRS liderliğinde kurulacak bir koalisyon hükümetine katılmaya hazır olduğunu belirtti. SRS genel başkan vekili Tomisla Nikoliç Kostunica ile ortak kabine kurma konusunda Pazartesi günü bir görüşme yaptı. İki parti, SPS'nin sandalyeleriyle birlikte 127 sandalyelik bir çoğunluğa sahip olacak.

Gözlemciler, Tadiç ve Kostunica arasında ülkenin AB üyelik hedefi konusunda yaşanan anlaşmazlığın AB üyelerinin çoğunluğunun Kosova'nın bağımsızlığını tanıması sonrasında derinleşmesi nedeniyle ikisi arasındaki bir koalisyonu imkansız kabul ediyorlar. Bu yüzden, cumhurbaşkanının meclis çoğunluğu sağlamak için Sosyalistlere ve etnik koalisyonlardan bazılarına da ihtiyacı olacak. %5,24 oy ve parlamentoda 13 sandalye kazanan Cedomir Jovanoviç'in Batı yanlısı Liberal Demokrat Partisi'ni SPS ile ittifak kurmaya karşı olduğu varsayılıyor.