Türkiye, yoksul güneydoğuya milyarlar akıtmayı planlıyor

13/03/2008

Türkiye, ülkenin Kürt nüfusun yoğunlukta olduğu güneydoğu bölgesindeki yaşam standartlarını yükseltmek ve gençleri militan faaliyetlerden uzaklaştırmak amacıyla bölgeye beş yıllık bir program kapsamında 12 milyar dolara yatırım yapmayı planlıyor.

(Christian Science Monitor, Zaman, Turkish Daily News, Hürriyet - 13/03/08; The New York Times, UPI, VOA, The New Anatolian - 12/03/08; Hürriyet - 11/03/08)

Türkiye'nin güneydoğudaki Şanlıurfa kendinde dükkanlarının önünde sohbet eden esnaf görülüyor. Hükümet bir ekonomik teşvik paketi dahilinde bölgeye 12 milyar dolarlık yatırım yapmayı planlıyor. [Getty Images]

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan 12 Mart Çarşamba günü yayınlanan bir röportajda, Türkiye'nin Kürt nüfusun yoğunlukta olduğu güneydoğu bölgesinde istihdamı artırma ve gençleri militanlıktan uzak tutma amaçlı çok milyar dolarlık bir program hazırlamakta olduğunu söyledi.

Erdoğan Salı günü Ankara'da The New York Times'e verdiği demeçte, "Ülkenin batısında gördüğümüz her şeyi doğuda da görebiliriz." dedi.

Hükümet, Türkiye'deki yaklaşık 12 milyon Kürt'ü barındıran yoksul bölgede uygulanacak bir dizi projeyi desteklemek için 12 milyar dolara kadar kaynak ayırmayı planlıyor. Programın yeni iş alanları yaratıp hem ülkenin bu kesimindeki yaşam standartlarını yükseltmesi hem de gerek ABD gerekse AB tarafından terör örgütü ilan edilen yasadışı PKK'ya verilen desteği eritmesi bekleniyor.

Başbakan Times'a verdiği demeçte, beş yıllık programda öngörülen projelerin iki büyük baraj ve sulama sistemi inşasının yanı sıra karayolları asfalt çalışmalarının tamamlanması ve Suriye sınırının kara mayınlarından temizlenmesini de kapsadığını belirtti.

Yeni girişimle ilgili planlar önümüzdeki iki ay içinde kesinleşirken, başbakanın programı 6 Nisan'da bölgeye yapacağı ziyarette resmi olarak açıklaması bekleniyor.

Kendisi de bir Kürt olan eski danışman Mehmet Metiner bu hafta başlarında Erdoğan'ın "Diyarbakır'da çok önemli açıklamalar yapacağını" söyleyerek şöyle devam etti: "Kürt kültür ve dilini desteklemeye yönelik önemli girişimlerin yanı sıra bölge için kapsamlı bir paketi sunacak."

Erdoğan'ın sözleri, Türk silahlı kuvvetlerinin geçen ay kuzey Irak'taki PKK militanlarına karşı yürüttüğü geniş çaplı kara harekatı ve Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani ile Cuma günü Ankara'da gerçekleşen görüşme sonrasında geldi. Başbakan, terörle mücadelede tek başına askeri harekatın yeterli olmadığını söyledi.

Erdoğan röportajda, "Terörle mücadele sadece bu değildir. Olayın sosyoekonomik bir yanı, psikolojik bir yanı, kültürel bir yanı da vardır." dedi.

Bu yüzden hükümet, ekonomik tedbirlerin yanı sıra devlet televizyon kanallarından birini Türkiye'deki Kürtlerin uzun zamandır devam eden bir talepleri olan Kürtçe yayına ayırmayı da planlıyor. Birkaç ay içinde faaliyete geçmesi beklenen televizyon kanalı Farsça ve Arapça da programlar yayınlayacak.

Times tarafından aktarılan sözlerinde Erdoğan, "Bu, bölgeye kültürel haklar sağlanmasında en önemli adım olacaktır." dedi.

Başbakan, Ankara'nın, Irak'ın kuzeyinde üslenmiş durumda bulunan ve bölgeyi Türkiye'ye yönelik sınır ötesi saldırılarda atlama tahtası olarak kullanan PKK'lı teröristleri desteklemekle suçladığı Iraklı Kürtlerle ilişkileri ilerletmedeki istekliliğini de yineledi.

Erdoğan, "Biz, kuzey Irak'ın dünyaya açılacağı en önemli pencereyiz. Biz en sağlıklı pencereyiz." dedi.

PKK'lı teröristler 1984 yılından beri Türkiye'de özerklik mücadelesi veriyorlar. Örgütün 1999 yılına kadar Türk silahlı kuvvetleriyle girdiği çatışmalarda 30 binden fazla insan öldü ve binlerce terörist bu tarihten sonra kuzey Irak'a kaçtı.

Times'e verdiği demeçte "Bugüne kadar Irak'a girmiş olan herkes biraz kalıp gidecek, ama biz kalacağız." diyerek şöyle devam etti: "Kuzey Irak'ta akrabalarımız var. Ve burada yaşayan insanların da güneydoğu bölgesinde akrabaları var. Kendimizden başka kimle iyi ilişkiler kuracağız?"