Ειδικοί αναφέρουν ότι η πΓΔΜ χρειάζεται ασφαλή και μόνιμη αποθήκη πυρηνικών αποβλήτων

26/06/2008

Ο Δήμος Σόπιστε της πΓΔΜ εμποδίζει την κατασκευή αποθήκης πυρηνικών αποβλήτων στα εδάφη του. Διεθνείς κανονισμοί υποχρεώνουν τη χώρα να κατασκευάσει μόνιμη εγκατάσταση.

Του Ζόραν Νικολόβσκι για τους Southeast European Times στα Σκόπια -- 26/06/08

Μέχρι και σήμερα, οι εργάτες αποθηκεύουν απόβλητα σε προσωρινούς χώρους απόρριψης. [Getty Images]

Η πΓΔΜ, βάσει διεθνών κανονισμών που εφαρμόζονται σε χώρες με πυρηνικά απόβλητα, πρέπει να κατασκευάσει αποθήκη για τη φύλαξη ραδιενεργών υλικών. Ωστόσο, η αντίθεση των κατοίκων για πιθανούς χώρους έχει εμποδίσει τη χώρα να συμμορφωθεί στην προϋπόθεση. Η μάχη εξεύρεσης χώρου για την αποθήκη συνεχίζεται εδώ και πέντε χρόνια.

Η τελευταία περίπτωση που προσέλκυσε μεγάλη δημοσιότητα είναι του Δήμου Σόπιστε, έξω από τα Σκόπια, η οποία αρνείται να επιτρέψει την κατασκευή αποθήκης στα εδάφη του.

Η μονάδα θα αποθηκεύει υπολείμματα από συσκευές που χρησιμοποιούν ραδιενεργά στοιχεία -- όπως παλιές ράβδους φωτισμού ή εργαστηριακά και ακτινολογικά κατάλοιπα. Αυτή τη στιγμή, προσωρινές χωματερές σε επισφαλείς αστικές περιοχές, όπως το Ινστιτούτο Brazing και το πρώην Κέντρο Ραδιοϊσοτόπων, περιλαμβάνουν τα πυρηνικά απόβλητα της χώρας.

Πηγές της Διεύθυνσης Ασφάλειας Ακτινοβολίας αναφέρουν ότι οι προσωρινές εγκαταστάσεις είναι σύμμορφες με τα πρότυπα ασφάλειας, ωστόσο ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να βρίσκονται σε κατοικημένες περιοχές.

Η διεύθυνση αναφέρει ότι απαιτείται μόνιμη αποθήκη 50 τετ. μ. για τα επόμενα 100 χρόνια και πως η θέση της θα πρέπει να βρίσκεται 10 με 15 χλμ. μακριά από οικισμούς.

Οποιαδήποτε τέτοια εγκατάσταση θα πρέπει να είναι σύμμορφη με τους διεθνείς κανονισμούς. Οι τσιμεντένιοι τοίχοι της αποθήκης θα πρέπει να έχουν πάχος 1μ. Η μεταφορά αποβλήτων θα πρέπει να πραγματοποιείται με ειδικά οχήματα ή δοχεία μολύβδου, για να εμποδίζεται η υπέρβαση του ορίου ακτινοβολίας, 0,25 μικροσίβερτ (μSv) ανά ώρα, το ανώτατο όριο ακτινοβολίας ιονισμού στην πΓΔΜ.

Η πΓΔΜ πρέπει να διαχειριστεί τα πυρηνικά απόβλητα με ασφάλεια, στο πλαίσιο της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την ΕΕ. Επιπρόσθετα, το 1995, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA) επέβαλε στην πΓΔΜ την ευθύνη κατασκευής αποθήκης ραδιενεργών αποβλήτων -- υποχρέωση η οποία δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί.

Το 2005, αξιωματούχοι επιχείρησαν να επιλέξουν περιοχή κοντά στο Αεροδρόμιο Πέτροβετς, ωστόσο οι κάτοικοι εμπόδισαν και αυτοί την κατασκευή. Νωρίτερα αυτό το μήνα, το Δημοτικό Συμβούλιο της Σόπιστε αποφάσισε να απαγορεύσει όλες τις δραστηριότητες που σχετίζονται με ραδιενεργά απόβλητα, καθώς έλαβαν πληροφορίες σχετικά με πιθανή κατασκευή αποθήκης στα εδάφη του.

"Η Σόπιστε έχει ανακηρυχθεί οικολογικά παρθένος δήμος, και τιμά την Ημέρα της Γης, συνεπώς δεν θα επιτρέψει την κατασκευή μιας τέτοιας μονάδα στη Λίμνη Κόζιακ, στον Ποταμό Τρέσκα και στους Κυνηγετικούς Τόπους Γιάσεν. Δηλαδή, στις περιοχές παρθένου φυσικού περιβάλλοντος", δήλωσε ο Δήμαρχος Λιούπτσο Μιτσκόβσκι-Κετς.

Η διεύθυνση αναφέρει ότι θα πρέπει να επιλέξει κάποια τοποθεσία και αναμένει οδηγίες από τον IAEA.