Στα Βαλκάνια, οι απειλές της αλ Κάιντα περνούν απαρατήρητες

11/12/2007

Η τελευταία ταινία του Οσάμα μπιν Λάντεν προκάλεσε μικρό ενδιαφέρον στα Βαλκάνια, καθώς οι περισσότεροι θεώρησαν ότι αποτελεί πρόβλημα για τη Δυτική Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Του Αϊχάν Σιμσέκ για τους Southeast European Times – 11/12/07

Το Νοέμβρη του 2003, τρομοκράτες με διασυνδέσεις με την αλ-Κάιντα βομβάρδισαν τέσσερις χώρους στην Ιστανμπούλ. [Getty Images]

Ο Οσάμα μπιν Λάντεν απηύθυνε τις τελευταίες απειλές του προς χώρες της Ευρώπης, ιδιαίτερα όσες συνεργάστηκαν με τις Ηνωμένες Πολιτείες στον παγκόσμιο πόλεμο κατά της τρομοκρατίας. Η ταινία δημοσιεύθηκε στα τέλη του προηγούμενου μήνα, με τον ηγέτη της αλ-Κάιντα να αναφέρει ότι στόχος του είναι να στείλει "ένα μήνυμα στους λαούς της Ευρώπης".

Ωστόσο, σε ένα μέρος της ηπείρου -- στη Νοτιοανατολική Ευρώπη -- τα λόγια του δεν έλαβαν την απαιτούμενη προσοχή. Οι κυβερνήσεις δεν προέβησαν σε επίσημη αντίδραση ένώ ο τοπικός Τύπος και οι πολιτικοί αναλυτές διαχειρίστηκαν την υπόθεση λες και δεν έχει να κάνει με την περιοχή.

Η ταινία δεν προκάλεσε ενδιαφέρον ούτε και στην Τουρκία, όπου επιχειρήσεις που σχετίζονται με την αλ-Κάιντα πραγματοποίησαν θανατηφόρες επιθέσεις πριν από τέσσερα χρόνια. Με τους Τούρκους να είναι απασχολημένοι αυτή τη στιγμή με τις βιαιοπραγίες των Κούρδων εξτρεμιστών και τη διασυνοριακή επιχείρηση στο βόρειο Ιράκ, οι ανησυχίες του κόσμου για τον μπιν Λάντεν και το παγκόσμιο δίκτυο τρομοκρατίας ήταν περιορισμένες. Το αντιαμερικανικό συναίσθημα είναι ισχυρό και τα προβλήματα στη διαδικασία για ένταξη στην ΕΕ έχουν απομακρύνει τη χώρα και από την Ευρώπη.

Η Τουρκική κυβέρνηση απέφυγε να σχολιάσει δημόσια την ταινία. ΜΜΕ της χώρας διαχειρίστηκαν το θέμα ως διεθνές ζήτημα το οποίο πρέπει να ανησυχεί κυρίως τη Δύση.

Η μεγαλύτερη εφημερίδα της Τουρκίας, η Hurriyet, δημοσίευσε σύντομο άρθρο στη στήλη που διατηρεί για το εξωτερικό, χωρίς να δίδει έμφαση σε πιθανές απειλές προς την Τουρκία.

Άλλα ΜΜΕ προέβησαν σε σύντομες αναφορές, εν μέρει λόγω άλλων σημαντικών γεγονότων. Στις 29 Νοεμβρίου, μια ημέρα μετά τη δημοσίευση της ταινίας, συνετρίβη εγχώριο αεροπλάνο, σκοτώνοντας και τους 57 επιβαίνοντες. Την επόμενη μέρα, ο Τουρκικός στρατός κινήθηκε εναντίον τρομοκρατών του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (ΡΚΚ) το οποίο εδρεύει στο βόρειο Ιράκ.

Η νέα ταινία του μπιν Λάντεν ήταν η πέμπτη δημόσια δήλωσή του αυτό το έτος. Σε αυτή, προέτρεψε τους λαούς των Ευρωπαϊκών χωρών να πιέσουν τις κυβερνήσεις τους να τερματίσουν τη στρατιωτική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κατηγόρησε αρκετούς νυν και πρώην ηγέτες της Ευρώπης -- συμπεριλαμβανομένου του νυν Βρετανού Πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν και του Γάλλου Προέδρου Νικολά Σαρκοζί -- ότι κινούνται "υπό τη σκιά του Λευκού Οίκου".

Αρκετές χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης έχουν συμμετάσχει στην επιχείρηση που ηγούνται οι ΗΠΑ στο Ιράκ, τη Διεθνή Δύναμη Βοήθειας για την Ασφάλεια στο Αφγανιστάν (ISAF) του ΝΑΤΟ, ή αμφότερες, καθιστώντας τις πιθανούς στόχους.

Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, πΓΔΜ και Ρουμανία διατηρούν όλες αγήματα στο Ιράκ.

Βουλγαρία, Κροατία, Ελλάδα, πΓΔΜ, Ρουμανία και Τουρκία ανήκουν στην ISAF.

Επίσης, η νοτιοανατολική Ευρώπη έχει φιλοξενήσει δραστηριότητες στρατολόγησης της αλ-Κάιντα, με την οργάνωση να επιδιώκει εκμετάλλευση των θρησκευτικών διχασμών που προκάλεσαν τις συγκρούσεις των Βαλκανίων τη δεκαετία του 1990.

Στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, μαχητές μουτζαχεντίν με διασυνδέσεις με την αλ-Κάιντα, εντάχθηκαν στο Βοσνιακό Στρατό στον αγώνα κατά των Σερβοβόσνιων δυνάμεων. Δραστηριότητες της αλ-Κάιντα έχουν αναφερθεί και στο Κοσσυφοπέδιο.

Ωστόσο, η Τουρκία είχε την πιο θανατηφόρα εμπειρία τρομοκρατίας από την οργάνωση.

Το Νοέμβρη του 2003, βομβιστές πραγματοποίησαν επιθέσεις εναντίον δυο συναγωγών, του Γενικού Βρετανού Πρόξενου και της τράπεζας HSBC. Τουλάχιστον 60 άτομα έχασαν τη ζωή τους. Οι συλληφθέντες ύποπτοι ανέφεραν ότι είχαν λάβει εντολές από τον ίδιο τον μπιν Λάντεν, και είχαν ταξιδέψει στο Αφγανιστάν για να εκπαιδευτούν και να σχεδιάσουν τις επιθέσεις.

Ο μπιν Λάντεν είχε ζητήσει από την οργάνωση να επιτεθεί σε Αμερικανικά συμφέροντα, κυρίως στη στρατιωτική βάση Ιντσιρλίκ, σύμφωνα με δημοσιεύματα ΜΜΕ τα οποία επικαλέστηκαν δηλώσεις των υπόπτων. Ωστόσο, οι αρχικοί στόχοι αποδείχθηκαν πολύ δύσκολοι και η οργάνωση έπρεπε να συμβιβαστεί με πιο εκτεθειμένους στόχους. Τελικά, τα περισσότερα θύματα ήταν Τούρκοι.

Παρά την προφανή ελάττωση στο ενδιαφέρον του κόσμου, Τούρκοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η αστυνομία και οι αξιωματικοί ασφαλείας εξακολουθούν να παίρνουν πολύ σοβαρά τις απειλές της αλ-Κάιντα, και παρακολουθούν στενά τους φίλα προσκείμενους.