Planom UN-a poziva se na rekonfiguraciju UNMIK-a

23/06/2008

Planom koji je u petak Vijeću sigurnosti podnio generalni sekretar UN-a Ban Ki-moon poziva se na povlačenje UNMIK-a s Kosova, te na omogućavanje misiji EU da preuzme nadležnost u toj novonezavisnoj državi.

Blerta Foniqi-Kabashi za Southeast European Times sa Kosova -- 23/06/08

Generalni sekretar Ban Ki-moon izjavio je da UN moraju prihvatiti "temeljno novu realnost" otkad je Kosovo jednostrano proglasilo nezavisnost. [Getty Images]

Većina država-članica UN-a suglasila se s novim planom generalnog sekretara Ban Ki-moona za međunarodno prisustvo na Kosovu na sjednici Vijeća sigurnosti u petak (20. jun). Petnaestočlano vijeće međutim nije glasalo o Banovom prijedlogu i nastavlja raspravu o tome da li mora na pravni način odobriti taj plan.

Ban je u Vijeću izjavio da UN mora prihvatiti "temeljno novu realnost" otkako je Kosovo 17. februara jednostrano proglasilo nezavisnost. On je rekao da UN ne može voditi većinu poslova u toj novoj državi. "To se treba priznati kao životna činjenica," rekao je on.

Šef UN-a također je imenovao italijanskog diplomatu Lamberta Zanniera za novog UN-ovog upravitelja na Kosovu. Zannier, koji je u petak bio u Prištini, izjavio je da će ići na pokretanje pregovora između etnički albanske većine i srpske manjine na Kosovu.

I predsjednik Kosova Fatmir Sejdiu i njegov srbijanski kolega Boris Tadić prisustvovali su tom sastanku. Tadić je ponovio da njegova zemlja nikad neće prihvatiti nezavisnost Kosova i da je misija EU planirana za tu bivšu pokrajinu nelegalna.

"UNMIK ne bi trebao odlaziti s Kosova. Samo Vijeće sigurnosti može odlučivati o rekonfiguraciji stanja," rekao je Tadić. Rusija, jedna od pet članica vijeća s pravom veta, također tvrdi da takvu misiju prvo mora odobriti vijeće. Ta zemlja tvrdi da bi UNMIK trebao ostati na Kosovu, što je stav koji EU blokira u pružanju pomoći pri učvršćivanju nezavisnosti te bivše pokrajine.

"Mi smatramo da je nelegalno raspoređivati takozvanu misiju EU za vladavinu prava bez odgovarajućih odluka Vijeća sigurnosti," izjavio je ruski ambasador u UN-u Vitaly Churkin.

Mnoge države članice EU ne slažu se s Rusijom i tvrde da za taj prijedlog i misiju ne treba formalno odobrenje Vijeća, jer UN u biti prepuštaju dnevne operativne dužnosti, a ipak ostaju nadležne u krajnoj instanci .

Američki, britanski i hrvatski ambasador također podržavaju Banov prijedlog za rekonfiguraciju UNMIK-a. Oni su Beograd pozvali da ublaži svoju politiku po pitanju Kosova.

"Mi prihvatamo izjavu Ban Ki-moona o tome da bi nova realnost na Kosovu trebala biti u skladu sa stvarnim standardima," izjavio je u petak stalni predstavnik UK Sir John Sawers.

Kosovo je u stanju da upravlja samo sobom i UNMIK ne bi trebao imati veliku ulogu u toj nezavisnoj državi, izjavio je američki ambasador pri UN-u Zalmay Khalilzad. "Vijeće bi trebalo biti potaknuto brzim napretkom koji je Kosovo ostvarilo od nezavisnosti -- taj napredak opravdava odluku generalnog sekretara o rekonfiguraciji UN-ovog prisustva," rekao je on.

Sejdiu je izjavio da bi se UNMIK-ovo prisustvo trebalo smanjivati a da bi EULEX trebao početi s radom. On je rekao da će "usko sarađivati" s UN-om u preoblikovanju njegove uloge, u sklopu koje će biti da se osigura bezbjednost u oblastima gdje žive manjinski Srbi.