Srbija zanemarila protivljenje UN-a održavanju lokalnih izbora na Kosovu

15/04/2008

Izborna komisija Srbije objavila je u ponedjeljak odluku u kojoj se ukazuje da Beograd planira po strani ostaviti protivljenje UNMIK-a i održati lokalne izbore na Kosovu.

(B92 - 15/04/08; AP, B92, Balkan Insight, Javno.hr - 14/04/08; Balkan Insight - 11/04/08; Reuters - 09/04/08)

Kosovski predsjednik Fatmir Sejdiu (lijevo) i premijer Hashim Thaci protive se održavanju srbijanskih izbora na Kosovu. [Getty Images]

Srbija je u ponedjeljak (14. aprila) jasno stavila do znanja da namjerava narednog mjeseca održati lokalne izbore na Kosovu, uprkos upozorenjima da će to glasanje predstavljati kršenje Rezolucije 1244. Vijeća sigurnosti UN-a i da će stoga biti nelegalno.

Šef UNMIK-a Joachim Ruecker insistira na tome da samo UN ima pravo provoditi izbore na Kosovu. Međutim, on je izjavio da bi Srbija mogla pomoći u organizaciji lokalnih izbora ove godine pod vodstvom UN-a u općinama u kojima dominiraju Srbi, a i potvrdio pravo Beograda da obavi parlamentarne izbore na Kosovu.

"Lokalni izbori Srbije na Kosovu bili bi nelegalni na osnovu Rezolucije 1244. Vijeća sigurnosti UN-a," napisao je on u odgovoru na pismo srbijanskog ministra za Kosovo Slobodana Samardžića, u kom se iznose planovi Beograda o održavanju izbora na Kosovu. "Međutim, parlamentarni izbori se mogu održati."

Lokalni i parlamentarni izbori u Srbiji održat će se istovremeno 11. maja. Odluka izborne komisije Srbije, objavljena u službenom listu zemlje u ponedjeljak, sadržavala je upute o organizaciji lokalnih izbora na Kosovu, koje je 17. februara proglasilo nezavisnost od Srbije. U njoj se navodi 16 općina, uključujući Prištinu, gdje će biti postavljena glasačka mjesta za oba izbora.

Srbija odbacuje nezavisnost Kosova, iako su ga je do sad priznalo preko trideset zemalja, među kojima i većina članica EU.

Raskol između proevropskih i nacionalističkih partija u vladajućoj koaliciji Srbije oko toga kako reagirati na proglašenje nezavisnosti na Kosovu dovelo je do prošlomjesečnog pada vlade, te su zakazani prijevremeni izbori.

Premijer Srbije Vojislav Koštunica izjavio je u ponedjeljak za beogradski B92 da je glavna svrha održavanja izbora na Kosovu da ga se "prosto legitimizira" kao dio zemlje, bez obzira na ono što traži UNMIK.

Samardžić, inače član Koštunicine Demokratske stranke Srbije, u međuvremenu je apelirao na šefa UNMIK-a da raspiše lokalne izbore na Kosovu, koje bi organizirale vlasti Srbije. "UNMIK nije u mogućnosti organizirati niti održati lokalne izbore za Srbe na Kosovu, jer je u ljeto prošle godine Ruecker načinio amandmane na izborne propise… [čime je prekršio] Rezoluciju 1244. Vijeća sigurnosti UN-a," rekao je Samardžić, kako navodi vlada.

Pritisak Beograda za održavanje lokalnih izbora na Kosovu izazvao je kritike od strane lidera etničkih Albanaca u Prištini. Videći to kao pokušaj zasijavanja nestabilnosti u najnovijoj državi Evrope, oni su UNMIK pozvali da spriječi održavanje tih izbora.

"Nezavisno Kosovo je jedinstvena izborna zona svih svojih građana," rekao je kako se navodi predsjednik Fatmir Sejdiu. "U nadležnosti je UNMIK-a da bolje reagira na takve inicijative, koje imaju za cilj destabilizaciju Kosova i njegovu deinstitucionalizaciju u praksi."

Pošto bi UNMIK-u i KFOR-u bilo teško spriječiti glasanje kosovskih Srba na lokalnim izborima, međunarodni zvaničnici ukazuju na to da, ako do toga i dođe, rezultati glasanja ne bi bili priznati.

UNMIK "nije dobio nikakvog odgovora na pismo koje je g. Ruecker poslao vlastima u Beogradu... ali ako se na Kosovu lokalni izbori budu održali, onda je očito da će oni biti smatrani nelegalnima," izjavio je Sven Lindholm, glasnogovornik misije UN-a, kako navodi Balkan Insight.