UNMIK pozvan da nastavi štititi granicu između Kosova i Srbije

11/03/2008

Zvaničnici EU su u ponedjeljak pozvali UNMIK da zadrži svoje prisustvo duž granice Kosova sa Srbijom dok te dužnosti ne preuzme pravosudna i policijska misija Unije.

(Reuters, AFP, DPA, Balkan Insight, B92, internet stranica Slovenije kao predsjedavajuće EU - 10/03/08)

Češke snage KFOR-a čuvaju granični punkt Merdare između Kosova i Srbije, nekih 40km od Prištine. EU je ove sedmice pozvala UN da pojača sigurnost na Kosovu, navodeći rizik od podjele. [Getty Images]

EU pozvala je u ponedjeljak (10. mart) UNMIK da osigura kontinuiranu zaštitu granice Kosova sa Srbijom dok tek pokrenuta pravosudna i policijska misija 27-članog bloka (EULEX) ne postane u potpunosti operativna.

Unija je dala konačno odobrenje za pokretanje te operacije jedan dan prije nego što je Kosovo 17. februara proglasilo nezavisnost od Srbije. Očekuje se da će nakon sredine juna, misija pod vodstvom EU od približno 2.000 policijskih i carinskih zvaničnika, tužilaca i sudaca preuzeti dužnosti UNMIK-a.

Slovenski ministar vanjskih poslova Dimitrij Rupel, čija zemlja trenutno po principu rotacije predsjedava EU, zapazio je u ponedjeljak da nije bilo "nikakvih velikih provala nasilja" od otcjepljenja Kosova i da je na nekim mjestima situacija i bolja nego što se očekivalo. Ipak, EU želi da UNMIK nastavi sa zaštitom granične zone između Kosova i Srbije dok te dužnosti ne preuzme EULEX.

"Bilo je napada na granici, paljenja kontejnera i slično, tako da UNMIK ima vrlo važnu ulogu," rekao je Rupel na novinskoj konferenciji nakon sastanka s ministrima vanjskih poslova EU u Briselu.

Rupel je dodao, "Mi smo podržali ideju da UNMIK nastavi raditi na granici između Srbije i Kosova i da održava granicu u dobrom stanju."

On je također nagovijestio da bi se početno predviđeni period tranzicije od 120 dana, nakon kog bi EULEX trebao preuzeti punu nadležnost za policijske dužnosti koje UNMIK obavlja od 1999. godine mogao biti produžen.

"U prethodnom periodu, mi smo pretpostavili da će evropska misija zamijeniti UNMIK u predviđenom roku," kazao je Rupel. "Ali za to će biti potrebno određeno vrijeme, a za tranziciju će bit potreban dalji napor."

EULEX-ovi glavni zadaci bit će obuka i savjetovanje kosovskog policijskog, pravosudnog i graničnog personala, kao i pomoć najnovijoj državi u Evropi u njenim naporima na izgradnji svojih novih institucija. Iako će EULEX u svom sastavu imati redarstvene jedinice, glavna nadležnost za izlaženje na kraj s potencijalnim nasiljem i za osiguravanje stabilnosti na Kosovu i dalje će biti na KFOR-u.

Šef EULEX-a Yves de Kermabon je u ponedjeljak izjavio da je grupa od oko 20 visokih pripadnika misije već stigla na Kosovo u cilju nadzora nad uspostavom misije, do koje će doći nakon dodatnih konsultacija sa UN.

"Raspoređivanje je započelo, prvi elementi su krenuli prošle sedmice," izjavio je francuski general i bivši komandant KFOR-a za AFP u telefonskom intervjuu iz Njujorka.

Vijeće sigurnosti UN-a u utorak, na zahtjev Rusije i Srbije, održava sjednicu o Kosovu.

Beograd je odbacio i proglašenje nezavisnosti Prištine, kao i misiju EU, okarakteriziravši ih kao nelegalne. On etničke Srbe poziva na bojkot kosovskih institucija. Nedavni incidenti na sjeveru zemlje kojim dominiraju Srbi izazvali su strahovanja da bi moglo doći do, kako je to u ponedjeljak opisao holandski ministar vanjskih poslova Maxime Verhagen, "tihe podjele" najnovije države Evrope.

Sjedinjene Države i 18 zemalja članica EU su među zemljama koje su već priznale nezavisnost Kosova.

Odbacujući svaki razgovor o mogućoj podjeli zemlje duž etničkih linija, pomoćnik američkog državnog sekretara za evropske i euroazijske poslove Daniel Fried izjavio je tokom posjete Prištini u petak da nezavisnost te zemlje predstavlja činjenicu. "Historija mora ići dalje," dodao je on.