Arnavutluk'ta doğrudan dış yatırımlar artıyor

20/03/2008

Arnavutluk hiç olmadığı kadar fazla dış yatırımcı görüyor ve hükümet Nisan ayında Bükreş'te yapılacak zirvede ülkenin NATO üyelik daveti alması halinde bu eğilimin devam etmesini bekliyor.

Southeast European Times için Tiran'dan Manjola Hala'nın haberi – 20/03/08

Uzmanlar bu yıl enerji sektörüne yatırım yapılmasını bekliyorlar. [Getty Images]

Devam eden mali reformlar, yolsuzlukla mücadelede kaydedilen ilerleme, düşük enflasyon oranları ve eksi ticaret dengesiyle, Arnavutluk yüksek kârlılık oranı ve düşük işçilik maliyetleriyle giderek daha fazla doğrudan dış yatırım (DDY) çekiyor.

DDY'lerin iş yaratma ve uzun vadeli ekonomik kalkınmaya katkı sağlama becerisi nedeniyle, hükümet bunları çekmeyi öncelik haline getirmiş durumda.

Uzmanlar bu yıl daha çok enerji sektörünün yanı sıra tabii kaynaklar ve turizm sektörlerine yatırım yapılmasını bekliyorlar. Hidro ve termik elektrik santral inşasının yanı sıra devlet elektrik dağıtım idaresi ve petrol ve sigorta kuruluşlarının özelleştirilmesi, Arnavutluk'ta yatırım yapmak isteyen yabancı şirketlere fırsatlar sunuyor.

Hükümetin başlattığı bir dış yatırım teşvik programı şimdiden sonuç vermeye başladı. Deniz aşırı şirketlere 1 avro karşılığında Arnavut pazarına girme teklifiyle yatırımcı çekmeyi hedefleyen "Arnavutluk 1 avro" girişimi kapsamında, Yunan Atermon SA - Roder & Blackwell Consulting konsorsiyumu altı üniteli bir termil elektrik santralinin rehabilitasyon ihalesini kazandı.

Konsorsiyum pazara girmek için 1 avro ödese de, 1966 yılında Çinliler tarafından inşa edilen ve 1980'lerde Çek teknolojisiyle yeniden yapılandırılan elektrik santraline en az 100 milyon avro yatırım yapacak.

Yatırımcıları cezbetmek için kamu kuruluşlarının özelleştirilmesi de kullanılıyor. Avusturyalı, Çek ve İtalyan firmaları devlet elektrik kuruluşu KESH'nin dağıtım bölümünü satın almakla ilgilendiklerini belirttiler. Ekonomi, Ticaret ve Enerji Bakanlığı, bölümün bu yıl büyük bir yabancı enerji şirketinin malı olacağını söylüyor.

Ayrıca, devlet petrol kuruluşu ARMO'nun özelleştirilmesi de en az 20 şirketin ilgisini çekti. Satıştan 84,7 milyon avro gelir elde edilebilir.

Devlet sigorta kuruluşu INSIG'in de özelleştirilmesi planlanırken, Arnavutluk'un en büyük üç özel sigorta şirketi kısmen veya tamamen uluslararası sigorta grupları tarafından satın alındı.

Arnavutluk'un tabii kaynakları da yatırımcıları çekiyor. Ocak ayı sonunda, Devoll Nehri'nin yıllık 985 bin 400 mWsaatlik hidroelektrik üretim potansiyelinden yararlanma amaçlı sözleşme için açılan ihaleyi Avusturyalı elektrik şirketi EVN kazandı.

Hükümet kaynaklarına göre, krom ihracatının artması üzerine Avusturyalı ve Kanadalı danışmanlık şirketleri Arnavutluk'un maden açısından zengin bölgelerinde keşiflere başladılar.

Gelişen altyapı, devlet tanıtımı ve turist sayısındaki artışla -kısmen komşu Adriyatik ülkelerindeki turizmde yaşanan artış nedeniyle-, Arnavutluk turizmi yabancı şirketlere giderek daha caziphale gelmeye başlıyor. Örneğin, Çin Demiryolu Yapım Kuruluşu tarafından planlanan 500 milyon avroluk bir demiryolu yatırım planının seyahat olanaklarını artırması bekleniyor.

Bölge standartlarına göre düşük olmasına rağmen -Ekim 2007 itibarıyla yalnızca 195 milyon avro çekebildi- Arnavutluk'taki yatırımlar son yıllarda artış kaydetti. The Economist Conferences analisti Richard Eames gazetecilere verdiği demeçte, hükümetin ortamı önemli ölçüde iyileştirmesi halinde yatırımların geleceğini söyledi. Hükümet de bu tavsiyeye uyuyor gibi görünüyor.