Η Τουρκία αμβλύνει απαγόρευση για τις μαντίλες

30/01/2008

Την Τρίτη, κατατέθηκαν από το κυβερνών κόμμα της Τουρκίας συνταγματικές τροποποιήσεις οι οποίες θα αμβλύνουν την απαγόρευση για την ένδυση με Μουσουλμανικές μαντίλες στα πανεπιστήμια, ενώ θεωρείται ότι θα εγκριθούν τις προσεχείς ημέρες.

(Zaman - 30/01/08, AFP, AP, Reuters, DPA, BBC, CNN, VOA, FT, International Herald Tribune, Euronews - 29/01/08)

Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παραθέτει ομιλία στους βουλευτές του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικής συνεδρίασης την Τρίτη (29 Ιανουαρίου). [Getty Images]

Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) της Τουρκίας, κατέθεσε στο κοινοβούλιο της χώρας την Τρίτη (29 Ιανουαρίου) νομοσχέδιο το οποίο θα αμβλύνει απαγόρευση για την ένδυση με Μουσουλμανικές μαντίλες σε πανεπιστήμια, παρά την ισχυρή αντίθεση των κοσμικών οργανώσεων σε τέτοιου είδους κινήσεις.

Τα προσχέδιο των τροποποιήσεων για το σύνταγμα και ο νόμος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση εστάλησαν στον πρόεδρο μια ημέρα μετά την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ του Ισλαμικής καταγωγής κόμματος, με το ακροδεξιό αντιπολιτευόμενο Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (ΜΗΡ), αργά τη Δευτέρα.

Ο Τούρκος πρωθυπουργός και αρχηγός του ΑΚΡ Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε την Τρίτη ότι ο σεβασμός των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η δημιουργία ισότητας στο σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας αποτελούν βασικά κίνητρα της κίνησης. Οι προτεινόμενες αλλαγές θα περιοριστούν στα πανεπιστήμια, ανέφερε ο Ερντογάν, σύμφωνα με το Reuters, σε νομοθέτες του κόμματός του σε ομιλία που μεταδόθηκε τηλεοπτικά.

Η απαγόρευση για την ένδυση με Μουσουλμανική μαντίλα σε δημόσιους θεσμούς και σχολεία επιβλήθηκε αρχικά μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980 στην Τουρκία, και εφαρμόστηκε αυστηρά στα πανεπιστήμια στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Ο Ερντογάν, η σύζυγος και κόρες του οποίου φορούν μαντίλα, δεσμεύθηκε να άρει την απαγόρευση εν όψει των κοινοβουλευτικών εκλογών του 2002 στην Τουρκία, στις οποίες το ΑΚΡ ανέλαβε για πρώτη φορά την εξουσία. Ωστόσο, για να αποφύγει τη σύγκρουση με τη ρεπουμπλικανική βάση, ο Ερντογάν δεν έσπευσε να ασκήσει πιέσεις για τις απαιτούμενες συνταγματικές αλλαγές. Ο ισχυρός και ένθερμα κοσμικός στρατός της χώρας έχει ανατρέψει τέσσερις κυβερνήσεις τα τελευταία πενήντα χρόνια.

Η κίνηση για άμβλυνση της απαγόρευσης για τις μαντίλες στα πανεπιστήμια λαμβάνει χώρα λιγότερο από ένα έτος μετά τη συντριπτική νίκη του ΑΚΡ στις κοινοβουλευτικές εκλογές που διενεργήθηκαν τον Ιούλιο του 2007.

Στο πλαίσιο των προτεινόμενων αλλαγών, οι φοιτήτριες των κρατικών πανεπιστημίων θα μπορούν να φορούν την παραδοσιακή μαντίλα, η οποία δένει κάτω από το σαγόνι και αφήνει πλήρως ορατό το πρόσωπο. Η απαγόρευση για το τουρμπάνι που καλύπτει τα μαλλιά και το λαιμό θα παραμείνει σε ισχύ.

"Στο πλαίσιο του σχεδίου μας, το πρόσωπο [των γυναικών] θα πρέπει να παραμένει ορατό, κι έτσι δεν θα επιτρέπεται να αποκρύπτει την ταυτότητά της", ανέφερε ο αρχηγός του ΜΗΡ Ντεβλέτ Μπαχτσελί στους νομοθέτες του κόμματός του την Τρίτη, τονίζοντας πως όλες οι μορφές Ισλαμικής ένδυσης, όπως το τσαντόρ και η μπούργκα θα συνεχίσουν να απαγορεύονται.

Το νομοσχέδιο προκάλεσε την έντονη κριτική των δυο αριστερών, φιλοκοσμικών αντιπολιτευόμενων κομμάτων του κοινοβουλίου, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και το Δημοκρατικό Αριστερό Κόμμα, ενώ αναμένεται να υποκινήσει έντονη αντιπαράθεση στη συνέλευση των 550 εδρών τις προσεχείς ημέρες.

Για να υιοθετηθούν, οι συνταγματικές τροποποιήσεις πρέπει να λάβουν στήριξη από 367 τουλάχιστον νομοθέτες. Καθώς το AKP και το MHP έχουν από κοινού πλειοψηφία 410 εδρών, το νομοσχέδιο αναμένεται να εγκριθεί εύκολα.

Αν και ο στρατός δεν έχει ανακοινώσει ακόμα τη θέση του, τα κοσμικά κόμματα και οι οργανώσεις φοβούνται ότι η προτεινόμενη μερική άρση της απαγόρευσης για τις μαντίλες θα αποτελέσει το πρώτο βήμα προς παρεπόμενη επιβολή θρησκευτικών πεποιθήσεων στην Τουρκία.

Ο αρχηγός του CHP, Ντενίζ Μπαϊκάλ, θεώρησε ότι αποτελεί "απειλή ενάντια στη δημοκρατία", ενώ ένα άλλο ανώτερο μέλος του κόμματός του, ο Ονούρ Οϊμέν, προειδοποίησε την Τρίτη ότι "η Τουρκία κινείται βήμα-βήμα προς μια θεοκρατική πορεία". Το κόμμα δεσμεύθηκε να προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο σε περίπτωση που εγκριθούν από το κοινοβούλιο τυχόν αλλαγές.