Η Τουρκία αμφισβητεί την "αξιοπιστία" του Ιρανικού αερίου

18/01/2008

Η διακοπή των διανομών φυσικού αερίου από το Ιράν στην Τουρκία, νωρίτερα αυτό το μήνα, είχε ως αποτέλεσμα να αναζητήσουν οι Τούρκοι αξιωματούχοι σχέσεις με άλλες χώρες που παράγουν αέριο και πετρέλαιο.

Του Αϊχάν Σιμσέκ για τους Southeast European Times -- 18/01/08

Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε από το Ιράν να συνεχίσει τις εξαγωγές αερίου προς την Τουρκία, την προηγούμενη βδομάδα. [Getty Images]

Νωρίτερα αυτό το μήνα, το Ιράν διέκοψε τις διανομές φυσικού αερίου προς την Τουρκία, επικαλούμενο αύξηση στην εγχώρια ζήτηση λόγω του ψυχρού καιρού, καθώς επίσης μείωση στις εισαγωγές φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν. Η κίνηση, με τη σειρά της, είχε ως αποτέλεσμα να διακόψει η Τουρκία τη διανομή αερίου στην Ελλάδα. Αμφότερες Τουρκία και Ελλάδα κατέφυγαν για άλλη μια φορά στη Ρωσία, για να αποτρέψει μείζονα ενεργειακή κρίση κατά τη διάρκεια δύσκολων χειμερινών, καιρικών συνθηκών. Το Ιράν δεν μπορούσε να καθορίσει την Πέμπτη 17 Ιανουαρίου) την ακριβή ημερομηνία συνέχισης των διανομών αερίου προς την Τουρκία, ενώ κατηγόρησε τους αξιωματούχους τους Τουρκμενιστάν για "ανηθικότητα". Καθημερινά, το Ιράν εξάγει συνήθως στην Τουρκία μέχρι και 30 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ εισάγει, σε καθημερινή βάση, περίπου 23 εκατ. από το Τουρκμενιστάν.

"Είναι αλήθεια ότι το Ιράν διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο, ωστόσο αυτή τη στιγμή στερείται των ικανοτήτων παραγωγής, και το Ιράν εξαρτάται για το αέριό του από το Τουρκμενιστάν", δήλωσε ο ειδικός σε θέματα Τουρκικής ενέργειας, Φαρούκ Ντεμίρ. "Έτσι, για την ώρα, το Ρωσικό αέριο δεν αποτελεί πραγματική εναλλακτική λύση".

Το Τουρκμενιστάν ανέφερε ότι "τεχνικά προβλήματα" έχουν προκαλέσει τη διακοπή των εξαγωγών αερίου στο Ιράν. Ωστόσο, Τουρκμενιστάν και Ρωσία υπέγραψαν πρόσφατα συμφωνία ενέργειας, στο πλαίσιο της οποίας η Μόσχα θα πληρώνει πλέον 9 ευρώ ανά 1.000 κυβικά μέτρα αερίου από το Τουρκμενιστάν, και το Τουρκμενιστάν επιδιώκει, σύμφωνα με πληροφορίες, παρόμοια αύξηση από το Ιράν.

Για να μειώσει την εξάρτησή του από το Ρωσικό αέριο, η Τουρκική κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνία με το Ιράν το προηγούμενο έτος -- η οποία επικρίθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Προέβλεπε επενδύσεις ύψους 2 δις ευρώ από την Τουρκία στη μονάδα αερίου South Pars του Ιράν, καθώς επίσης κοινοπραξίες για σύστημα αγωγού, το ποίο θα εκτείνεται στην ανατολική Τουρκία.

Η Ουάσινγκτον εξέφρασε ανησυχία για τη συμφωνία, λόγω πολιτικής κυρώσεων του 1996 εναντίον χωρών που επενδύουν στο Ιράν. Ωστόσο, Τούρκοι ειδικοί του κλάδου ενέργειας πιστεύουν ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να συνεργαστεί στην επίλυση της κρίσης που έχει προκύψει με τις πυρηνικές μονάδες του, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για νέες επενδύσεις, οι οποίες θα αναπτύξουν τα πλούσια αποθέματα φυσικού αερίου της χώρας.

Η Τουρκία αγοράζει Ιρανικό αέριο από το 2001, ωστόσο η διανομή δεν είναι σταθερή -- υπάρχουν διακοπές κάθε χρόνο λόγω των έντονων, χειμωνιάτικων καιρικών συνθηκών.

Προς αποφυγή αυτής της αβεβαιότητας, η Τουρκία ξεκίνησε να βλέπει το Ιράκ ως επιλογή. Την προηγούμενη βδομάδα, ο υπουργός Ενέργειας Χελμί Γκουλέρ ανακοίνωσε ότι η Τουρκία θα συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για να ενισχύσει τις μεταφορές Ιρακινού φυσικού αερίου και πετρελαίου. Η Τουρκία και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν επίσης να εξετάσουν από κοινού τους ενεργειακούς πόρους του Ιράκ, ανέφερε.

Πολλοί ειδικοί του κλάδου ενέργειας πιστεύουν ότι η Τουρκία πρέπει να αποφασίσει εάν θα εντείνει τη συνεργασία με το Ιράν ή θα εξετάσει τα αποθέματα αερίου και πετρελαίου του Ιράκ με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει σχέδια για εγγύτερη συνεργασία με το Ιράν σε ζητήματα ενέργειας.

"Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν σύμμαχό μας, στρατηγικό συνεργάτη μας. Ωστόσο, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες αλλά ούτε και το Ισραήλ έχουν τους πόρους για να εκπληρώσουν τις ενεργειακές ανάγκες της Τουρκίας", ανέφερε.