Μπράνκο Τσερβενκόφσκι: Η ΠΓΔΜ έχει εκπληρώσει τα κριτήρια του ΝΑΤΟ

17/03/2008

Η ένταξη στο ΝΑΤΟ της Αλβανίας, της Κροατίας και της ΠΓΔΜ θα συμβάλει τα μέγιστα στην περαιτέρω σταθεροποίηση των Δυτικών Βαλκανίων, λέει ο πρόεδρος των Σκοπίων Μπράνκο Τσερβενκόφσκι σε αποκλειστική συνέντευξή του προς τους Southeast European Times.

Της Μαρίνα Στογιανόφσκα για τους Southeast European Times, Σκόπια – 17/03/08

Ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ Μπράνκο Τσερβενκόφσκι.

Southeast European Times: Κύριε πρόεδρε, περιμένετε περίοδο ταραχών στην περιοχή μετά την ανεξαρτησία του Κοσόβου;

Μπράνκο Τσερβενκόσκι: Δεν γεννάται αμφιβολία ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου εγκυμονεί κινδύνους. Το γεγονός ότι ούτε η Σερβία ούτε ο σερβικός πληθυσμός του Κοσόβου καθώς και ένας αριθμός χωρών ανά τον κόσμο δεν συμφωνούν με την πράξη αυτή εκφράζει μια περίοδο σοβαρών προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε.

Κατά την άποψή μου, το βασικό ζήτημα είναι το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στο βόρειο τμήμα του Κοσσυφοπεδίου, όπου ζει η πλειονότητα του σερβικού πληθυσμού. Εάν δεν υπάρξει αποτελεσματική παρουσία διεθνών οργανισμών και τω νέων αρχών του Κοσόβου στο τμήμα αυτό, πιθανός να σταθούμε μάρτυρες μιας «σιγανής διχοτόμησης» του Κοσσυφοπεδίου που θα αποτελέσει μόνιμη πηγή αστάθειας εντός του ίδιου του Κοσόβου εκτός του ότι θα ενθαρρύνει νέους διαχωρισμούς σε εθνοτική βάση στην περιοχή.

Setimes: Πώς θα μπορούσε η ανεξαρτησία να επηρεάσει την ΠΓΔΜ και τις σχέσεις της με τη Σερβία; Περιμένετε οικονομικό ή άλλες μορφές αποκλεισμού;

Τσερβενκόσκι: Τα Σκόπια δεν έχουν καθορίσει ακόμα τη στάση τους σε σχέση με την ανεξαρτησία του Κοσόβου. Εξακολουθούμε να διατηρούμε τη θέση μας ότι ως υποψήφια χώρα προς ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ θα ακολουθήσουμε την κοινή πολιτική των οργανισμών αυτών επί του θέματος. Αλλά βέβαια η τελική απόφαση και ο χρόνος που θα ληφθεί εξαρτάται από τις εκτιμήσεις μας σχετικά με την προστασία των εθνικών και κρατικών μας συμφερόντων.

Ως άμεσοι γείτονες, είμαστε αποφασισμένοι να οικοδομήσουμε σχέσεις καλής γειτονίας τόσο με το Βελιγράδι όσο και με την Πρίστινα. Το εάν θα τα καταφέρουμε δεν εξαρτάται μόνο από εμάς αλλά και από τη συμπεριφορά των γειτόνων μας.

Setimes: Αναμένετε να σταλεί πρόσκληση στα Σκόπια για τη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου και με ποιον τόπο αυτό θα επηρεάσει την κατάσταση όσον αφορά την ασφάλεια της περιοχής; Επιπλέον, περιμένετε αλλαγές στην οικονομική κατάσταση της χώρας;

Σκοπιανός στρατιώτης αποχαιρετά το γιο του πριν φύγει για ειρηνευτική αποστολή στο Αφγανιστάν. Η χώρα προσέφερε ειρηνευτικό προσωπικό σε αρκετές αποστολές ανά την υφήλιο. [Getty Images]

Τσερβενκόσκι:Η ΠΓΔΜ έχει εκπληρώσει τα απαραίτητα κριτήρια ένταξης στο ΝΑΤΟ. Δεν χωρά αμφιβολία ότι η είσοδός μας στη Συμμαχία καθώς και η είσοδος των δύο άλλων χωρών της Αδριατικής Χάρτας – της Αλβανίας και της Κροατίας – θα συμβάλει πολύ στην περαιτέρω σταθεροποίηση της περιοχής. Αυτό έχει πρόσθετο βάρος δοθείσης της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου και τους κινδύνους που εγκυμονεί. Οι όποιες εγγυήσεις για την πολιτική και τη σταθερότητα στο θέμα της ασφάλειας – και η ένταξη στο ΝΑΤΟ προσφέρει τέτοιες εγγυήσεις – αποτελεί ισχυρό κίνητρο για την εισροή νέων επενδύσεων και οικονομικής ανάπτυξης.

Setimes: Η διαφορά μεταξύ των Σκοπίων και της Ελλάδας στο ζήτημα της ονομασίας αποτελεί εμπόδιο για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ;

Τσερβενκόσκι: Η διαφορά στο ζήτημα της ονομασίας μεταξύ Σκοπίων και Ελλάδος είναι μια διμερής διαφορά που με κανένα τρόπο δεν υπάγεται στα κριτήρια ένταξης και, ως θέμα αρχής, δεν θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο στην ένταξή μας στο ΝΑΤΟ. Δυστυχώς, η Ελλάδα ως μέλος της συμμαχίας απειλεί να κάνει χρήση βέτο. Με τον τρόπο αυτό, προσπαθεί να επιβάλει τα δικά της συμφέροντα πάνω από τα συμφέροντα της συμμαχίας έναντι και εις βάρος της σταθερότητας στην περιοχή.

Setimes: Τι θα γίνει εάν ασκηθεί βέτο; Εσείς και η κυβέρνηση έχετε κοινή θέση – εάν είναι να διαλέξετε ή την ονομασία ή την ένταξη στο ΝΑΤΟ, τα Σκόπια πρέπει να επιλέξουν την ονομασία τους.

Τσερβενκόσκι: Ειλικρινά, ελπίζω να μη συμβεί κάτι τέτοιο. Τα Σκόπια έχουν αναλάβει ειλικρινά και σθεναρά τη δέσμευση να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Κατά τα προηγούμενα χρόνια εργαστήκαμε με αφοσίωση προκειμένου να πετύχουμε το στόχο αυτό και αξίζει να κληθούμε. Δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε στο πνεύμα των βασικών αξιών επί των οποίων βασίζεται η συμμαχία να απαιτείται από εμάς να καταβάλουμε χάριν της ένταξης το τίμημα απάρνησης της εθνικής και πολιτιστικής μας ταυτότητας.

Setimes: Επισκεφθήκατε την ειρηνευτική αποστολή των Σκοπίων στο Ιράκ. Ποια ήταν η εμπειρία και τι κέρδισαν τα Σκόπια από τη συνεισφορά τους σε αυτές τις ειρηνευτικές αποστολές;

Τσερβεκόσκι: Οι στρατιώτες της ΠΓΔΜ συμμετέχουν σε στρατιωτικές αποστολές στο Ιράκ, Αφγανιστάν, Βοσνία & Ερζεγοβίνη και Λίβανο. Έτσι, συμπεριφερόμαστε ως πλήρες και υπεύθυνο μέλος του ΝΑΤΟ και συνδράμουμε σε ειρηνευτικές αποστολές ανά τον κόσμο.

Ο στρατός των Σκοπίων δίνει πολύ περισσότερα από ότι παίρνει από τις διευθετήσεις αυτές και έχουμε πλήρη επίγνωση της ευθύνης μας και είμαστε διατεθειμένοι να αντιμετωπίσουμε την πρόκληση αυτή.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χουπ Σέφερ (δεξιά) και ο Tσερβενκόφσκι μιλούν στους δημοσιογράφους μετά από συνάντηση στο αρχηγείο του ΝΑΤΟ πέρυσι. [Getty Images]

Setimes: Είστε ικανοποιημένος από τη σχέση σας με την κυβέρνηση;

Τσερβενκόσκι: Όταν πρόκειται για βασικά ζητήματα που αφορούν στην ΠΓΔΜ, η συνεργασία εμού και της κυβέρνησης είναι ικανοποιητική και οι σχέσεις ομαλές.

Βέβαια, η συνύπαρξη στην εξουσία θα μπορούσε και θα πρέπει να αναβαθμιστεί σε ανώτερο επίπεδο, αλλά αυτό είναι κάτι για το οποίο δεν θα ήθελα να μιλήσω, ιδίως την περίοδο αυτή.

Setimes: Πόσο μακριά είναι τα Σκόπια από την πλήρη ένταξή τους στην ΕΕ; Είστε ικανοποιημένος με το ρυθμό των μεταρρυθμίσεων;

Τσερβενκόσκι: Στόχος μας είναι η εκπλήρωση όλων των προϋποθέσεων το 2008 προκειμένου να μας δοθεί μια ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και για την πλήρη και επιτυχή ολοκλήρωση του διαλόγου για την απελευθέρωση του καθεστώτος που διέπει τις ταξιδιωτικές βίζες.

Ρεαλιστικά, οι στόχοι αυτοί είναι εφικτοί. Λυπάμαι που λόγω των δικών μας αδυναμιών δεν μπορέσαμε να τους πετύχουμε πέρυσι.

Είμαι πεπεισμένος ότι οι μεταρρυθμίσεις θα ενταθούν κατά τους προσεχείς μήνες.

Setimes: Περιμένετε τα Σκόπια να λάβουν μια ημερομηνία έναρξης των διαπραγματεύσεων μέχρι το τέλος του έτους;

Τσερβενκόσκι: Η ΠΓΔΜ διαθέτουν τη θεσμική ικανότητα και τη δημοκρατική δυνατότητα και, το πιο σημαντικό, μια ισχυρή αποφασιστικότητα για τον ορισμό μιας ημερομηνίας έναρξης των διαπραγματεύσεων μέχρι το τέλος του 2008.

Setimes: Πρόσφατα, ο πρέσβης των ΗΠΑ αναφέρθηκε στην ανάγκη να ολοκληρωθεί η εφαρμογή της συμφωνίας του Μαΐου που υπεγράφη μεταξύ της κυβέρνησης και της Δημοκρατικής Ένωσης για Ενσωμάτωση (DUI). Υποστηρίζετε την εφαρμογή αυτής της συμφωνίας;

Τσερβενκόσκι: Οι συμφωνίες γίνονται για να εφαρμόζονται. Διαφορετικά, εάν κάποιος αποφεύγει τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει, χάνεται η έννοια του πολιτικού διαλόγου. Ελπίζω πως τα μέρη που συνομολόγησαν τη συμφωνία του Μαΐου, στην περίπτωση αυτή ο πρωθυπουργός Γκρουέφσκι και ο ηγέτης της DUI Αλί Μεχμέτι, έχουν πλήρη επίγνωση αυτού.

Setimes:Ταξιδεύετε συχνά σε χώρες της περιοχής. Ποια είναι η άποψή σας για τη συνεργασία των χωρών των Βαλκανίων και πόσο σημαντικό είναι αυτό κατά την άποψή σας;

Τσερβενκόσκι: Η περιφερειακή συνεργασία είναι μεγάλης σημασίας. Είμαι ευτυχής με το γεγονός ότι, από την άποψη αυτή, η κατάσταση σήμερα είναι ασύγκριτα καλύτερη από εκείνη που επικρατούσε προ δεκαετίας.

Η περιοχή αντιμετωπίζει μια νέα ιστορική αλλαγή. Οι χώρες καθοδηγούνται από πολιτικές ελίτ που δίνουν προτεραιότητα στη συνεργασία παρά στην αντιπαλότητα. Και όλες τους είναι αφοσιωμένες στις ίδιες δημοκρατικές αξίες και την κοινή ευρωπαϊκή προοπτική. Αυτό θα πρέπει να το αξιοποιήσουμε.